SIENKIEWICZ I TEATR
Nowe wydawnictwo Akademii Teatralnej pod redakcją naukową Anny Kuligowskiej-Korzeniewskiej.

SIENKIEWICZ I TEATR

Książka zawiera prace studentów i wykładowców warszawskiej Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza powstałe w stulecie śmierci pisarza. Naszym zamiarem było ukazanie wielorakich związków Sienkiewicza z teatrem. Wszak debiutował w roku 1869 w „Przeglądzie Tygodniowym” jako recenzent teatralny. Na łamach ówczesnej prasy domagał się od dramatopisarzy przestrzegania tzw. życiowej prawdy i moralnego przesłania. Dlatego tak gwałtownie zareagował na początku XX wieku na „pesymistyczno-zmysłowy” kierunek najnowszej dramaturgii, określając ją słynnym mianem „ruja i poróbstwo”, co wywołało niekończące się – do dzisiaj – spory o miejsce Sienkiewicza w literaturze polskiej. Jako krytyk Sienkiewicz przynależał do „epoki gwiazd”, zachwycając się kunsztem aktorów i ich oddziaływaniem na publiczność. Do historii teatru weszło jego sprawozdanie z amerykańskiego debiutu Heleny Modrzejewskiej w roli Adrianny Lecouvreur w San Francisco (20 sierpnia 1877). Z myślą o Modrzejewskiej napisał dramat Na jedną kartę (1879), który zyskał umiarkowane powodzenie. Z pozostałych czterech tytułów (poddanych krytycznej analizie przez studentów AT) tylko jednoaktowa komedia Zagłoba swatem (1900) znalazła się na scenach polskich z okazji 25-lecia twórczości pisarza. Niewątpliwym powodzeniem cieszyły się od lat 80. XIX wieku adaptacje Sienkiewiczowskich nowel i powieści. Ich liczba przekroczyła dwieście, jeśli uwzględni się tzw. żywe obrazy, opery, balety, pantomimy, widowiska cyrkowe oraz wersje radiowe i telewizyjne. Na czoło w Polsce – z powodów patriotycznych – wysunęła się oczywiście Trylogia, zaś we Włoszech – Quo vadis (23 opery, operetki i musicale). W XXI wieku młodzi autorzy i reżyserzy dokonują rewizjonistycznej interpretacji zarówno biografii Noblisty, jak jego najsłynniejszych dzieł prozatorskich.

Czy wniosły one nowe propozycje do lektury Pisarza, pozostawiamy czytelnikom tej książki. Bez względu na spory Polacy zjednoczyli się – na krótko! – podczas „królewskiego pogrzebu” Sienkiewicza w katedrze św. Jana w Warszawie w roku 1924. Jako „Hetman duchowy Polaków” był symbolem odrodzonej Ojczyzny po zaborowej niewoli. Znamienne, że tego patetycznego tonu nie podtrzymał przed ćwierć wiekiem Andrzej Wajda, szkicując według opowiadań amerykańskich i Listów z Ameryki Sienkiewicza Notatki do scenariusza filmowego. Reżyser kontaktował się także z Susan Sontag, autorką głośnej powieści Ameryka (2000), ale ostatecznie wycofał się z tych planów. Za zgodą Pani Krystyny Zachwatowicz-Wajdowej publikujemy interesujące świadectwa tych przygotowań, znajdujące się w krakowskim Muzeum Manggha. Może zainspirują one innych artystów?

Anna Kuligowska-Korzeniewska

 

 

WYDAWNICTWA MOŻNA NABYĆ:
w kasie Teatru Collegium Nobilium
(ul. Miodowa 22/24)

ZAMÓWIENIA:
telefoniczne: 22 635 99 39
mailowe: wydawnictwa.at@at.edu.pl